گۆڕانکارییە سەرەکییەکانی ئەم دواییە لە سیاسەتی پەنابەران و کۆچبەری سوید.

Related Articles

4 ڕۆژ ago

پاراستنی ژنان پاراستنی کۆمەڵگایە! بەرزوبەڕێز بێت ٨ی مارس رۆژی جیهانی ژنان

ئازار 21, 2026

هاوکاریەکانتان بۆ هەڵمەتی بەهاناوە چوون گەیشتە شۆینی مەبەست

شوبات 6, 2026

لەناوەندی هەوڵگری فیدراسیۆنەوە:

لە ١٢ی ئادار، پەرلەمان  سووید دوو گۆڕانکاریی گرنگی یاسایی پەسەند کرد کە دۆخی ئەو کەسانەی بڕیاری دەرکردن (دیپۆرت)یان هەیە و داواکاری پەنابەرییان کردووە لە سوویددا کاریگەریی گەورەیان لێ دەکەوێت.
لە ١ی نیسانی ٢٠٢٥ەوە، بڕیاری دەرکردن هێشتا بەردەوام دەبێت تا کاتێک کەسەکە لە ناو وڵاتدا هەبێت، کە ئەمە وای دەکات نەکرێت دووبارە داوای پەنابەری بکرێت، بەبێ ئەوەی سەرەتا سووید جێبهێڵدرێت.
لە هەمان کاتدا، دەرفەتی گۆڕینی ڕێگا (spårbyte) هەڵدەوەشێنرێت، کە پێشتر هەندێك پەنابەر دەرفەتی ئەوەیان پێ دەدا بە هۆی مۆڵەتی کارەوە لە وڵاتەکەدا بمێنن.
ئەم گۆڕانکارییانە دەتوانن ئەنجامەکانیان زۆر درێژخایەن بێت و مەترسیی ئەوەیان هەیە کە زۆر کەس بخەنە دۆخێکی نایاسایی و مرۆییی نادیار (لیمبۆ).

یاساکانی نوێ بۆ هەموو ئەو کەسانە جێبەجێ دەکرێن کە لە ١ی نیساندا بڕیاری دەرکردنی کارایان هەیە یان داواکاریی گۆڕینی ڕێگایان (change of track) هێشتا بەردەوامە.
هیچ گرنگییەک نییە کە چەند ساڵ پێشتر بڕیاری دەرکردن بۆ کەسەکە دەرچووە یان داواکاریی گۆڕینی ڕێگا پێش ئەم بەروارە پێشکەش کراوە.

 Riksdagen röstar igenom nya regler för preskription och avskaffande av spårbyte – Asylrättscentrum

یاساکانی نوێ بۆ داوای پەنابەری لە سوید لە ساڵی ٢٠٢٥، بەتایبەتی لە ١ی ئازار، داواکارییەکانی توندتر دەکات: پێویستە کەسەکە لە شوێنی نیشتەجێبووەکی دیاری کراو بژیت بۆ وەرگرتنی یارمەتی، ئەگەر نەبێت دەتوانرێت یارمەتی لە دەست بدرێت. هەروەها یاساکانی کاتی پەسەندکردن(statute of limitations rules) توندتر کراون، بڕیارەکانی دەرکردن بەردەوامتر دەبن، و توێژینەوەی نوێ هەیە سەبارەت بە لابردنی مۆڵەتی نیشتەجێبوونی هەمیشەیی
یاسای نوێیەکە هەروەها هاتە جێبەجێکردن لە ١ی ئازار ٢٠٢٥ کە پێویست دەکات داوای پەنابەرەکان لە بەشی هێنانی ڕۆڵ لە کۆمەڵگا بەشداری بکەن.

حکومەت بڕیارێکی نوێی دەرکردووە کە لە نێوان هۆکارەکاندا یارمەتیی گەڕانەوە بەرز دەکات
لە ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ەوە، بڕی یارمەتییەکە دەگات بە ٣٥٠٬٠٠٠ کرۆن بۆ هەر پێگەیشتوویەک (١٨ ساڵ) و ٢٥٬٠٠٠ کرۆن بۆ هەر منداڵێك
زۆرترین بڕی یارمەتی بۆ هاوسەر یان هاوبەش ٥٠٠٬٠٠٠ کرۆنە و بۆ هەر خێزانک ٦٠٠٬٠٠٠ کرۆن

کێ دەتوانێت یارمەتیی گەڕانەوە وەربگرێت؟
ئەو کەسانەی لە سووید نیشتەجێن و مۆڵەتی نیشتەجێبوونی کاتی یان هەمیشەییان هەیە، لە ١٢ی ئەیلولی ٢٠٢٤ یان پێش ئەوە، دەتوانن داوای یارمەتیی گەڕانەوە بکەن. مۆڵەتەکە دەبێت لەسەر یەکێک لەم بنچینانە دراوە بێت:

کەسەکە پەنابەرە

کەسەکە پەنابەری کۆتایە (quota refugee)

کەسەکە پارێزراوی جێگرەوەیە (person eligible for subsidiary protection)

بەهۆی هۆکارە مرۆیییە زۆر گرنگەکان (exceptionally distressing circumstances)

ئەگەر کەسەکە مۆڵەتی نیشتەجێبوونی هەمیشەیی وەرگرتووە لەسەر بنەمای یاسای هەڵوەشاوەی (2016:752) سەبارەت بە سنووردارکردنی کاتی مۆڵەتی نیشتەجێبوون لە سووید

ئەگەر کەسەکە مۆڵەتی نیشتەجێبوونی هەمیشەیی وەرگرتووە لەسەر بنەمای ماددەی ٥ لە یاسای هەڵوەشاوەی (2017:353) سەبارەت بە مۆڵەتی نیشتەجێبوون بۆ خوێندکارانی ئاستی قوتابخانەی سەرەتایی (گیمناسیۆم)

وەک ئەندامی خێزان بۆ کەسێک کە مۆڵەتی نیشتەجێبوونی هەیە لەسەر یەکێک لە بنچینەکانی سەرەوە. ئەندامی خێزانەکە پێویستە هەروەها:

مۆڵەتی نیشتەجێبوونی تایبەتی خۆی وەرگرتبێت لەسەر بنەمای پەیوەندی (family ties or family connectionبەو کەسە

لەگەڵ ئەو کەسەدا هاوبەش نیشتەجێ بێت

مۆڵەتی نیشتەجێبوونی هەبێت لە ١٢ی ئەیلولی ٢٠٢٤ یان پێش ئەوە.

کێ ناتوانێت یارمەتیی گەڕانەوە وەربگرێت؟
یارمەتیی گەڕانەوە نادرێت ئەگەر کەسەکە:

هاووڵاتیی سوویدی بێت

مۆڵەتی نیشتەجێبوونی هەبێت لەژێر ڕێنمایی کۆچبەریی گەورە (EU Temporary Protection Directive) و لە ئۆکرانیا هاتبووبێت

قەرزی نەدراوی هەبێت لای دەستەی یارمەتی خوێندن (The Swedish Board of Student Finance) یان لای فڕۆگای قەرز (Swedish Enforcement Authority)

پێشتر یارمەتیی گەڕانەوەی وەرگرتووە

پێوانەی گواستنەوەی بۆ وڵاتێکی ئەندامی EU/EES یان سوئیس هەبێت

سزاى زیندان تێپەڕێنێت، تاوانبار کراوە، گومان لەسەری هەیە بۆ هەندێک تاوان، یان ئەگەر بەهۆی پاراستنی ئاسایشی سووید یان ئاسایشی گشتی هۆکارێک هەبێت کە پێچەوانەی پێدانەکە بێت.

ژمارەی داواکارییەکان لە مێژوودا زۆر کەم بووە و تا ئێستا تەنها ژمارەیەکی کەم لە داواکارییەکان پەسەند کراون

لە ساڵی ٢٠٢٢، ٢٢ داواکاری بۆ یارمەتیی گەڕانەوە پێشکەش کرا، کە تەنها ٢ داواکارییان پەسەند کرا

لە ساڵی ٢٠٢٣، ٧١ داواکاری بۆ یارمەتیی گەڕانەوە پێشکەش کرا، کە تەنها یەک داواکاری پەسەند کرا

لە ساڵی ٢٠٢٤، ٦٨ داواکاری بۆ یارمەتیی گەڕانەوە پێشکەش کرا، کە ٤ داواکارییان پەسەند کرا

لە ساڵی ٢٠٢٥، ١٠٩ داواکاری پێشکەش کرا، کە تا ئێستا تەنها ١ داواکاری پەسەند کراوە

ئەوەی کە ژمارەی داواکاریی پەسەندکراو کەمە، لە نێوان هۆکارەکاندا ئەوەیە کە زۆربەی ئەوانەی داواکردیان پێویستەکان بۆ وەرگرتنی یارمەتییەکە پێ نەکردووە و هەروەها داواکارییەکان تەواو نەبوون

 Återvandringsbidraget höjs den 1 januari 2026 – Migrationsverket

 –توندکردنەوەی ڕێوشوێنی  گەڕانەوە و دیپۆرتکردنەوە:

حکومەتی سوید لە مانگی دووەمی ساڵی ٢٠٢٥دا پڕۆژە یاسایەکی پەسەند کرد بۆ دڵنیابوون لەوەی کە ئەو کەسانەی فەرمانی دوورخستنەوەیان هەیە وڵات بەجێبهێڵن. هاوکات بەهێزکردنی ڕێوشوێنی جێبەجێکردن و هاندانی گەڕانەوەی ئارەزوومەندانە لە ڕێگەی پیشکەشکردنی یارمەتی داراییەوە.

ڕێساکانی شوێنی نیشتەجێبوون بۆ پەنابەران:

  لە مانگی ئەیلولی ساڵی ٢٠٢٥ەوە پێویستە پەناخوازان لەو شوێنی نیشتەجێبووننانەدا بژین کە لەلایەن دەزگای کۆچەوە بۆیان تەرخانکراوە بۆ وەرگرتنی دەرماڵەی ڕۆژانە و یارمەتییە تایبەتەکان. ئەمە بەشێکە لە هەوڵێکی فراوانتر بۆ توندکردنەوەی مەرجەکانی پێشوازی.

 ئاراستەی سیاسەتی گشتی:

سوید بە “گۆڕانکارییەکی بنەڕەتی” تێدەپەڕێت لە سیاسەتی کۆچبەری، بە ئامانجی هاوشێوەکردنی ستانداردەکانی پەنابەری لەگەڵ کەمترین ستانداردەکانی یەکێتی ئەورووپا. ئەم هەنگاوانە لەخۆدەگرن:

• • مۆڵەتی نیشتەجێبوونی کاتی لەجیاتی هەمیشەیی.

  • سنووردارکردنی یەکگرتنەوەی خێزان.

  • زیادکردنی دەرکردن و توندکردنەوەی کۆنتڕۆڵی سنوورەکان.

کاریگەری لەسەر دەستگەیشتن بە خزمەتگوزارییە کۆمەڵایەتییەکان:

کاریگەری لەسەر دەستڕاگەیشتن بە ئاسوودەژیانی پێشنیارێکی نوێ (نیسانی ٢٠٢٥) مەرجی نیشتەجێبوونی پێنج ساڵە بۆ زۆربەی یارمەتییەکانی چاودێری کۆمەڵایەتی بۆ کۆچبەرانی دەرەوەی یەکێتی ئەوروپا دەخاتە ڕوو. پەنابەران و ئەوانەی لە ژێر یاساکانی پاراستنی یەکێتی ئەوروپادان لەم گۆڕانکارییە بەخشراون.

ئەمە مانای چییە ؟  سوید چوارچێوەی کۆچبەری خۆی بە شێوەیەکی بەرچاو توندتر دەکات، گرنگی بە ڕێگریکردن، جێبەجێکردن و یەکگرتن دەدات لە ڕێگەی خۆبژێوییەوە. پەنابەران هێشتا مافەکانیان لە ژێر یاسای یەکێتی ئەورووپا پارێزراون ،بەڵام ژینگەی گشتی زیاتر سنووردار دەبێت، تایبەت بۆ ئەو کەسانەی بیبەڵگەن و ئەوانەی داوای ماف و یارمەتیدانی درێژخایەن دەکەن.