لەناوەندی هەوالگری فیدراسیۆنەوە:
لەنامەیەکدا کە فیدراسیۆنی سەراسەری پەنابەرانی عێراقی وینەیەکی بۆ ناوەندی هەوالگری فیدراسیۆن ناردوە هاتووە” دهیان رۆژنامهنوس و ئازادیخوازو هەلسوراوی مەدەنی بادینان بهتۆمهتى جۆراوجۆر لهزیندانهكانی حکومەتی هەریمی کوردستان توندكران و لە ئیستا دامانیان لەخواردن گرتوە و ڕۆژانە ژمارەیان زیادەبێت و مەترسی جدی لەسەر ژیانیان دروست بووە و بەشێکیان توشی نەخوشی بوونەو لە ھۆش خۆیان دەچن و له بارودۆخێكی تهندروستی خراپدان و چارهسهری تهندروستی پێویستیان پێشكهش ناكرێتو ژیانیان خەریکە لە مەرگ نزیك دەبێتەوە.”
هەرلەنامەکەدا هاتووە”هەندێك لەو گیراوانە ماوهی سێ ساڵ و سێ مانگه بهبێ هیچ دادگاییكردنێك له زیندان راگیراون…ئهو دۆخه مهترسیدارهی زیندانیانی بادینان پیای تیپهڕدهبن لهپێش چاوی داواكاری گشتی روودهدات، له كاتێكدا دهبێت داواكاری گشتی رۆڵی بهرگریكار و پارێزهری یاساكان ببینێت له بهرامبهر زیندانیان و پیادهكردنی مافهكانیان، بهڵام بهپێچهوانهوه داواكاری گشتی له ئێستادا بۆته بهربهست وبهشێكه له تهواوكاری سزای تۆڵهكردنهوهیهی دهسهڵات و حیزب و حكومهت لهبهرامبهر زیندانیانی بادینان جێبهجێی دهكەن..
هەروەها نامە کە ئاماژە دەکات بە “ لەکاتێکدا ئەو هەلسوراوانە لەپێناو خواستە ڕەواکانیاندا بەشداریان لە ناڕەزایەتی و خۆپیشاندانەکاندا کردوە، نەك تاوانێکتان نەکردووە، بەڵکو بە ئەرکی خەباتکارانەی خۆتان بۆ خواستی ڕەوا و سادە ی جەماوەوهاتونەتە مەیدان….دەسەلاتدارانی حکومەتی هەریم کە زیاتر لە ٣٠ ساڵە لە ڕێگای دەستبەسەراگرتنی داهاتی خەڵکی کوردستان و بە پشت بەستن بە هێزی چەکدار و خۆبەستنەوە بە وڵاتانی ناوچەکەوە درێژە بە دەسەڵاتی خۆیان دەدەن، کەوتونەتە بەردەم نەفرەت و توڕەیی جەماوەریەوە و ڕۆژ بە ڕۆژیش ئەو ناڕەزایەتیە بەرینتر دەبێتەوە، خواستەکانی زیاتر دەبێت و لە ئێستادا خواستی ڕاماڵینی ئەو دەسەڵاتە، بۆتە ویستێکی کۆمەڵایەتی فراوان…”
هەروەها دەڵیت”سەرکوتی خۆپیشاندانەکان، زیندانی هەلسوراوان وسزادانیان، تۆمەت بەخشینەوە و سیناریۆ بۆسازکردن، نانبڕین و ڕاوەدوونان ، تا دەگاتە کوشتاری خۆپیشاندەران… بەڵگەی ئاشکرای دیکتاتۆر بوون و دژە ئازادی بوونی دەسەڵاتدارانی هەریم نیشان دەدەن.”
لەنامەکەدا داوا لەرای گشتی جیهان ورێکخراوەکانی داکۆکیکار لەمافی مروڤ ویەکیتی کریکاریەکان دەکات”بەهانای زیندانیەکانی بادینانەوە بچن داوا لە حکومەتی هەرێم بکەن دەستبەجێ گیراوەکانی بادینان ئازاد بکەن وئازادی سیاسیوئازادی خۆپیشاندان ومانگرتن وکۆبوونەوەی ئازادی رادەربرین بەرەسمی بناسێت….”
لەناوەندی هەواڵگری فیدراسیۆنەوە بەلەمێکی پەنابەران لەسنوری دەریایی یۆنان ژێر ئاوکەوت
هیوا خدر/ بەناوەندی هەوالگری فیدراسیۆنی ڕاگەیاند کە لە لەدەریایی ئاوی نێودەولەتی بەدووری ٣٨ میل لەدوورگەی رودوس ی یۆنانی کەدەکەوێتە ناوچەی ئاوی ژیر دەسەڵاتی یۆنان بەلەمێکی پەنابەران کە بەپێی زانیارییە سەرەتاییەکان سەرلەبەیانی ڕێکەوتی ١٠/٨/٢٠٢٢ بە ،، ٨٠ ،، پەنابەرەوە ژێر ئاوکەوتووە هەروەها بەپێی لێدوانی ، نیکۆس کۆکالاس ، ووتەبێژ بەناوی پۆلیسی ئێشکگری دەریایی یۆنان ڕایگەیاند تا ئێستا توانیومانە ،، ٢٩ ،، پەنابەر رزگاربکەین کە هەموویان پیاون هەروەها پەنابەرانی ( عێراق و ئیران و ئەفغانستان ، ن لەشاری ئەنتالیایی تورکیاوە بەڕێکەوتبوون بۆ گەیستن بە ئیتالیا ووتیشی هەموو کەرەستەکانی گەران و پشکنین بۆ رزگارکردنیان بەردەوامە وەک بەلەم و کەشتی و فڕۆکە بەڵام خراپی کەش و هەواو شەپۆلەکانی دەریا لەو ناوچەیە هاوکار نیە بۆ بەردەوامی گەران و رزگارکردنی پەنابەرەکانی تر
لەناوەندی هەواڵگری فیدراسیۆنەوە:
پەنابەران لەڕێگای هاشتاگ و کورتە ڤیدیۆ داوای دیاریکردنی چارەنووسیان لەڕێکخراوی نەتەوەیەکگرتووەکان بۆکاروباری پەنابەران دەکەن
هیوا خدر ئەندامی فیدراسیۆنی سەراسەری پەنابەرانی عێراقی لەتورکیا بە ناوەندی هەوالگری فیدراسیۆنی ڕاگەیاند کە “پەنابەرانی کوردی عێراقی لە ووڵاتی تورکیا لەڕێگای هاشتاگ و کورتە ڤیدیۆ داوای دیاریکردنی چارەنووسیان دەکەن لەڕێکخراوی نەتەوەیەکگرتووەکان UNHCR بۆکاروباری پەنابەران”
ئەوەش ووت “بەپێی نوێترین ئاماری نەتەوەیەکگرتووەکانUNHCR بۆ کاروباری پەنابەرەن ژمارەی پەنابەرانی عێراقی تۆمارکراو لە ڕێکخراوی ناوبراو هەریەک لە ووڵاتانی ، تورکیا ، میسر ، لوبنان ، ئوردن ، سوریا ، بریتیە لە ،، ٢٧٦ ،، هەزار پەنابەر
وە بەپێی ئاماری سەرۆکایەتی کۆچ و کۆچبەرانی تورکیاش ژمارەی پەنابەرانی عێراقی تەنها لەتورکیا زیاتر لە ،، ١٤٤ ،، هەزار پەنابەرە جگە لەدەیان هەزار پەنابەری عێراقی دەستبەرداری مافی پەنابەرێتیان بوون لەدوای گۆڕانکاری لە نێوان ڕێکخراوی نەتەوەیەکگرتووەکان UNHCR بۆکاروباری پەنابەران وە سەرۆکایەتی کۆچ و کۆچبەرانی تورکیا لەساڵی ، ٢٠١٨ ، زۆرینەی پەنابەرانی عێراقی لە ووڵاتانی ، تورکیا ، میسر ، لوبنان ، ئوردن ، وە بەتایبەتی لەتورکیا زیاتر لە هەشت ساڵ چاوەڕوانن و چارەنوسیان نادیارە”
هەروەها ووتیشی “وە لە ئێستاشدا پەنابەرانی عێراقی لە ووڵاتی تورکیا جگە لەچاوەڕوانیەکی دورو درێژ بارودۆخی ژیانیان زۆر سەخت تر بوە بەهۆی ناسەقامگیری ، ئابووری و سیاسی …”
ووتیشی “ئێمە وەک فیدراسیۆنی سەراسەری پەنابەرانی عێراقی هەروەک چۆن بەردەوام لە خەمی پەنابەراندابووین و هاوکاریمان کردوون بەردەوام دەبین وە لەڕێگای نوسراوی فەرمیەوە داواکانیان دەگەیەنین بەڕێکخراوی نەتەوەیەکگرتووەکان UNHCR بۆکاروباری پەنابەران وە داوا دەکەین کۆتایی بەچاوەڕوانیکردنی پەنابەرانی عێراقی بهێنن و چارەنوسیان دیاری بکەن..”
#پەنابەرانی_بێ_چارەنووس
#لاجئون_بلا_مصير
مۆغەڵا: ڕێکەوتی ٢٣/٧/٢٠٢٢ لەناوچەی مارمەریس سەر بەشاری مۆغەڵا لە دوو بەلەمی چوپدا ،، ٤٦ ،، پەنابەر ڕزگارکران کە پێشتر دوای گەیشتنیان بەسنوری یۆنان لەلایەن پۆلیسی ئێشکگری دەریایی یۆنانەوە دیپۆرتکرابوونەوە هەر لەهەمان ناوچە لەڕێکەوتی ٢٢/٧/٢٠٢٢ ش ،، ٢٤ ،، پەنابەر ڕزگارکران کە پێشتر دوای گەیشتنیان بەسنوری یۆنان لەلایەن پۆلیسی ئێشکگری دەریایی یۆنانەوە دیپۆرتکرابوونەوە ئەزمیر: ڕێکەوتی ٢٣/٧/٢٠٢٢ لەناوچەی کارابورون سەر بەشاری ئەزمیر ،، ٦٧ ،، پەنابەر ڕزگارکران کە پێشتر دوای گەیشتنیان بەسنوری یۆنان لەلایەن پۆلیسی ئێشکگری دەریایی یۆنانەوە دیپۆرتکرابوونەوە
وان: ڕێکەوتی ٢٢/٧/٢٠٢٢ لەناوچەی ئێپێک یۆڵو لەشاری وان لەناو خانوویەکدا ،، ٨ ،، پەنابەری ئەفغانی دەستگیرکران لە گەڵ سێ پیاو دوو ژنیش بەتۆمەتی قاچاخچێتی و بازرگانیکردن بەژیانی پەنابەرانەوە چەنەکاڵێ: پۆلیسی ئێشکگری دەریایی تورکیا ڕایگەیاند تەنها لەسنوری دەریایی شاری چەنەکاڵێ لەماوەی ،، ٧ ،، مانگی ڕابردوودا ،، ٦٩٨ ،، پەنابەر ڕزگارکراون کە لەلایە پۆلیسی ئێشکگری دەریایی یۆنان دیپۆرت کرابوونەوە کەسەرجەمیان ڕووبەڕووی مەرگ کرابوونەوە بەهۆی ئەوەی لەلایەن پۆلیسی ئێشکگری دەریایی یۆنانەوە بەزۆرە ملێ و نامرۆڤانەو بە تەقاندن و تێکردنی کون لە بەلەمە چوپەکانیان و شکاندن و لێکردنەوەی بزوێنەری کارپێکەری بەلەمەکانیان، هەر لەشاری چەنەکاڵێ لەڕێکەوتی ٢٢/٧/٢٠٢٢ لەناوچەی ئایڤاچەک ،، ١٩ ،، پەنابەر ڕزگارکران کە پێشتر دوای گەیشتنیان بەسنوری یۆنان لەلایەن پۆلیسی ئێشکگری دەریایی یۆنانەوە دیپۆرتکرابوونەوە
ئەدرنا: ڕێکەوتی ٢٢/٧/٢٠٢٢ لەسەر ڕێگایی سەرەکی شاری ئەدرنا لەناو ئۆتۆمبێلێکی بچووکدا ،، ٢٩ ،، پەنابەر دەستگیرکران کە لەنیو پەنابەرەکاندا منداڵێکیشی لەگەڵ دەستگیرکردنی شۆفیری ئۆتۆمبێلەکەو سزادانی بە دارایی و دەستبەسەرداگرتنی ئۆتۆمبێلەکەی و وە دەستگیرکردنی سێ کەسی تریش بەتۆمەتی قاچاخچێتی و بازرگانیکردن بەژیانی پەنابەرەکانەوە پەنابەرەکان لەگەڕەکی ،، زیتون بۆڕنۆ ،،ی شاری ئیستەنبوڵەوە بەڕێکەوتبوون بەمەبەستی گەیشتنیان بە یۆنان
هیوا خدر/ ئەندامی فیدراسیۆنی سەراسەری پەنابەرانی عێراقی لەتورکیا
بە خۆپیشاندانی نارەزایەتی ئێمەوە پەیوەستبن
رۆژی 21 ی تەموزی 2022 كاتژمێر 1:00 پاشنیوەرۆ شوێن: بەردەم نوسینگەی حكومەتی هەرێمی كوردستان لە لەندەن
2 Hobart Place, Belgravia London SW1W 0HU
نزیكترین وێستگەی شەمەندەنەفەر: Victoria station or Hyde Park Corner
ئەم خۆپیشاندانە نارەزایەتییە لەلایەن فیدراسیۆنی سەراسەری پەنابەرانی عێراقی، رێكخراوی بەریتانیای حیزبی كۆمۆنیستی كرێكاریی كوردستان رێكدەخرێت.
بۆزانیاری زیاتر
: 07720291516 07402488460
بەپێی ئاماری ڕێکخراوی نەتەوەیەکگرتوەکان UNHCR ژمارەی ئەو کەسانەی بەهۆی جەنگ ونائارامی و ململانێی سیاسەی ومەزەهەبی و ئابوریەوە …ناچارکراون ئاوارەو پەنابەر بن گەیشتە ١٠٠ سەد ملیۆن کەس کە نزیک پەنجا ملیۆنیان ئاوارەی ناوخۆی ووڵاتەکانیان بوون.
بەپێی ئاماری ڕێکخراوی کۆچی نێودەوڵەتیشIOM :
لەماوەی شەش مانگی ڕابردووی سەرەتایی ئەمساڵ ٢٠٢٢ ژمارەی ئەو پەنابەرانی لە جیهاندا بۆ گەیشتن بە ووڵاتانی ئەوروپی و ووڵاتانی ئارام ژیانیان لەدەست داوە بریتیە لە دوو هەزارو ٣٥٨ پەنابەر کە ڕێژەکە زیادی کردوو لەئاست شەش مانگی سەرەتایی ساڵی رابردوو کە بریتی بوو لە یەک هەزارو ٤٦٨ پەنابەر کە ژیانیان لەدەست دابووهەروەها ڕاشی گەیاند لەساڵی ٢٠١٤ وە ٤٩هەزارو ٢٧٥ پەنابەر ژیانیان لەدەستداوەو بێسەروشوێن بوو لەڕێگەی گەیشتن بە ئەوروپاو ووڵاتانی ئارام.
سەبارەت بە عێراق و هەرێمی کوردستانیش:
بەپێی ئاماری ڕێکخراوی نەتەوەیەکگرتوەکان UNHCR بۆ کاروباری پەنابەران لەناوخۆی عێراق هێشتا یەک ملیۆن و دووسەد هەزار کەس ئاوارەن کە پێویستیان بەتەواوی خزمەتگوزارییەکانەهەروەها چوار ملیۆن و نۆسەد هەزار ئاوارەش لەناوخۆی عێراق گەڕاونەتەوە بۆ شارو ناوچەکانی خۆیان ئەوانیش بەهەمان شێوە پێویستیان بەتەواوی خزمەتگوزارییەکان هەیە .
سەبارەت بەو عێراقیانەشی بە هەرێمی کوردستانەوە لەدەرەوەی عێراق داوای مافی پەنابەرێتی نێودەوڵەتیان کردووەڕێکخراوەکە ڕایگەیاند تەنها لە ووڵاتانی ( تورکیا ، سوریا ،ئوردن ، میسر ، لوبنان ) ٢٧٦٠٠٠ دووسەدوو حەفتاوشەش هەزار هاووڵاتی عێراق و هەرێمی کوردستان لەڕێکخراوەکەمان ناویان تۆمارکراوە بۆ داواکردنی مافی پەنابەرێتی نێودەوڵەتی هەروەها لەو بڕوایەداین ٣٨٠٠٠ سی و هەشت هەزاریان پیویستان بە دووبارە نیستەجێکردنەوەیە لە ووڵاتانی سێیەمبەپێ ئاماری ناوەندی هەواڵگری فیدراسیۆنی سەراسەری پەنابەرانی عێراقی ژمارەی ئەو پەنابەرا کوردانەی لەڕێگای پەنابەرێتی ژیانیان لەدەستداوە لەماوەی ساڵێکدا بەداخەوە ٣٢ پەنابەرە کە زۆرینەیان بەهۆی ژیرئاوکەوتنی بەلەمەکانیانەوە ژیانیان لەدەستدابوو لە مانگی ٢٢ی ساڵی ٢٠٢١دا ١٤ پەنابەریان لە ڕووداوێکی ژێرئاوکەوتنی بەلەمەکەیان لە کەناڵی ئنگلیز لە دەریای نیوان بەڕیتانیاو فەرەنسادابوو.
هەروەها لەڕێکەوتی ٢١/٦/٢٠٢١دا ٧ پەنابەریش لە دەریایی ئیجە لەسنوری یۆنان بەهۆی ژێر ئاوکەوتنی بەلەمەکەیانەوە ژیانیان لەدەستدا جگە لە بێ سەروشوێن بوونی دەیان پەنابەری تر ئەوانی تریش لەووڵاتانی ئەوروپاو تورکیا بەهۆی نەخۆشی جۆراو جۆرەوە ژیانیان لەدەستدابوو.
سەبارەت بە داواکردنی مافی پەنابەرێتیش لە یۆنانبەپێی ئاماری وەزارەتی کۆچ و کۆچبەرانی یۆنان ڕایگەیاند لەماوەی شەش مانگی سەرەتایی ئەمساڵەوە ٢٠٢٢ ٣٥ سی و پێنچ هەزارو ٧٢٩ پەنابەر دوای گەیشتنیان بە یۆنان داوای مافی پەنابەرێتیان کردووە بەم شێوەیە کە پەنابەرانی عێراقی بە هەرێمی کوردستانەوە لە پلەی سێیەمدان( سوریا ٣٣.٢% ، ئەفغانستان ٣٢.٩% ، عێراق ١٢.٥% ، فرەنەتەوە ١٠.٣% ، فەڵەستین ٤.٣% ، سۆماڵ ٤.٢% ، ئێران ٢.٦% )هەروەها بەپێی ئاماری هۆم ئۆفیسی بەڕیتانیاش لەڕێکەوتی ٢/٦/٢٠٢١ تاوەکو ڕێکەوتی ٢/٦/٢٠٢٢ ی ئەمساڵ ٥٥پەنجاو پێنچ هەزارو ١٤٦ داواکاری پەنابەرێتی داواکراوە کە کۆی گشتی پەنابەرەکان دەگاتە ٦٥شەست و پێنچ هەزارو ٨هەست کەسە ئەمەش لە ٥٦% زیادی کردووە لە ئاست ساڵی ڕابردوودا کە زۆرینەیان پێک هاتبوون لە پەنابەرانی عیراق ،هەرێمی کوردستان ، ئێران ، سوریا ، ئەریتریا ، ئەلبانیا.
لە ووڵاتی ئەڵمانیاش لەسەرەتایی ئەم ساڵەوە لەڕێکەوتی ١/١/٢٠٢٢ تا ڕێکەوتی ٥/٦/٢٠٢٢ ٦٥ هەزارو ٧٠٧ پەنابەری نەتەوە جیاواز داوای مافی پەنابەرێتیان لە ئەڵمانیاکردووە کە پەنابەرانی عێراقی لە پلەی سێیەمدان بە پێنچ هەزارو ٤٢٠ داواکردنی پەنابەرێتی کە لە ئاست شەش مانگی سەرەتایی ساڵی ڕابردوودا زیادی کردووە کە بریتی بوو چوار هەزارو ١٤٧ پەنابەری هەرێمی کوردستان و عێراق کە داوای مافی پەنابەرێتیان کردبووپەنابەرانی سوریش لە پلەی یەکەمدان بە ١٦ هەزارو ٤٧٣وە پەنابەرانی ئەفغانیش لە پلەی دووەمدان بە ١٠دەهەزارو ٥٧٢ئەو پێنچ ووڵاتەشی زۆرترین ژمارەی پەنابەریان لەخۆ گرتووە بریتیە لە تورکیا ٣ ملیۆن و ٧٠٩ هەزار پەنابەر ، کۆڵۆمبیا یەک ملیۆن و ٧٠٠ هەزار پەنابەر ، پاکستان یەک ملیۆن و ٤٠٠هەزار پەنابەر ، ئۆغەندا یەک ملیۆن و ٤٠٠هەزار پەنابەر ، ئەڵمانیا یەک ملیۆن و ٢٠٠ هەزار پەنابەر .
سەبارەت بە ئاماری شەشی مانگی سەرەتایی ئەم ساڵیش ٢٠٢٢ لە ووڵاتی تورکیابەپێی ئاماری فەرمی سەرۆکایەتی کۆچ و کۆچبەرانی تورکیاژمارەی ئەو پەنابەرانەی لەماوەی شەش مانگی سەرەتایی ئەم ساڵ ٢٠٢٢ واتا لە ڕێکەوتی ١/١/٢٠٢٢ تا ڕێکەوتی ٢/٦/٢٠٢٢ لەسنورەکانی تورکیاو ناوشارەکان دەستگیرکراون بریتی یە لە ١٠٠سەد هەزارو ٩٧٤ پەنابەرە کە ئەمەش دوو هێنیدە زیاتربووە لەئاست ساڵی ڕابردوودا لەهەمان کات و ڕێکەوتدا کە بریتی بوو لە دەستگیرکردنی تەنها ٤٥ چل و پێنچ هەزارو ٧١٦ پەنابەرپەنابەرانی ئەفغانی لە پلەی یەکەمی دەستگیرکراوەکاندا بە ٤٩چل و نۆ هەزارو ١٠١ پەنابەر وە پەنابەرانی سوریاش لە پلەی دووەمدان بە ١٤چواردە هەزارو ٩٢٥ پەنابەر کە دەستگیرکراونسەبارەت بەدەستگیرکردنی پەنابەرانی عێراقیش بریتیە لە یەک هەزارو ٧٣٧ پەنابەر کە لەئاست ساڵی ڕابردوودا لەهەمان ڕیکەوت و کاتدا زیادی کردووە کە بریتی بوو لە یەک هەزارو ٥٦٦ پەنابەر دەستگیرکرابوون ئەمە لەکاتێکدا تورکیا زۆر بەزەحمەت ڤیزا دەدات بە هاووڵاتیانی هەرێمی کوردستان و عێراقهاتنی پەنابەر لەمساڵدا زۆر زیادی کردووە بەهۆی کەمبونەوەی بەربەستەکانی ڤایرۆسی کۆرۆناو ئاسایی کردنەوەی ژیان لەتورکیا هەروەها بەهۆی داگیرکردنی ئەفغانستان لەلایەن تیرۆرستانی تاڵیبانەوە کە رۆژانە هەزار پەنابەری ئەفغانی هەوڵی پەڕینەوە دەدەن بۆ تورکیا لەڕێگایی ئیرانەوە هەروەها بەهۆی جەنگی بەردەوامی ناوخۆی سوریاو جەنگی ئۆکرانیاش هەروەها لەباری کەش و هەواش بەهۆی وەرزی هاوینەوە شەپۆلەکانی دەریا تا ڕادەیەک گونجاون تا پەنابەران لێی بپەڕنەوەسەبارەت بەو قاچاخچیانەشی لەماوەی سەش مانگی سەرەتایی ئەمساڵ ٢٠٢٢ کەدەستگیرکراون بریتیە لە ٣سێ هەزارو٥٤٨ قاچاخچی کە ئەم ژمارەیەش لەئاست ساڵی ڕابردوودا لەهەمان ڕێکەوت و کاتدا زیادی کردووە کە بریتی بوو لە دووهەزارو ٤٤٢ قاچاخچی کەدەستگیرکرابوونسەبارەت بە ژیان لەدەستدانی پەنابەرانیش لەماوەی شەش مانگی سەرەتایی ئەم ساڵ بریتیە لە ژیان لەدەستدانی ٢٠٠ دووسەد پەنابەر کە بەداخەوە لە ئاست ساڵی ڕابردوودا لەهەمان ڕێکەوت و کاتدا زیادی کردووە کە بریتیی بووە لە ژیان لەدەستدانی ١٦٨ پەنابەربەشێکی ژیان لەدەستدانی ئەم پەنابەرانە بەهۆی پاسەوانانی سنوری یۆنانەوە بوون کە ئەوان هۆکاربوون بەژیان لەدەستدانیان کە زۆر نامرۆڤانە بێ هیچ جل و بەرگێک دیپۆرتیان دەکردنەوەو لەسەرمادا ڕەق دەبوونەوەو ژیانیان لەدەستدەدا.
سەبارەت بەداواکردنی ئیقامەی گەشتیاریش لەلایەن هاووڵاتیانی هەرێمی کوردستان و عێراق لە تورکیابەم شێوەیەیە:
هاووڵاتیانی هەرێمی کوردستان و عێراق شەش مانگی سەرەتایی ئەم ساڵیش لە پلەی یەکەمدان بۆ داواکردنی ئیقامەی گەشتیاری و خوێندن و کەم ماوە کە بە ژمارە بریتیە لە ١٦٢ هەزارو ١٠٨ داواکردنی ئیقامە کە جگە لەوەی لە پلەی یەکەمدا لەئاست شەش مانگی سەرەتایی ساڵی ڕابردوودا زۆر زیادی کردووە کە پێشتر بریتی بوو لە ١٣٢هەزارو ٨١٣ داواکردنی ئیقامەولەو ژمارەیەش تەنها ٧هەزارو ٥٨٥ کەس داوای ئیقامەی خوێندنیان کردووەئەوانەی داوای ئیقامەیانکردووە زۆرینەیان گەنجانن.
فیدراسیۆنی سەراسەری پەنابەرانی عێراقی
٢٠/٦/٢٠٢٢
٢٠ی حوزەیزان ڕۆژی جیهانی پەنابەرانە که لهلایهن ڕێکخراوی نهتهوه یهکگرتووهکانەوە لە ساڵی ١٩٥١ەوە به فهرمی ناسێنراوه. ئەمساڵ لەکاتێکدا بەرەو ڕۆژی جیهانی پەنابەران دەچین کە کۆمەڵگای مرۆڤایەتی ڕووبەڕووی قۆناغێکی سەخت و پر مەترسی بۆتەوە. نائارامی دنیای داگرتووە. قەیرانی ئابووری و دارایی، فەزای جەنگ و میلیتاریزم و تیرۆریزم و ڕاسیزم و هەڵکشانی نەتەوەپەرستی و فەناتیزمی دینی و سەرکوت و ئیستیبداد و هەڵاواردن و کاولکاری و بێکاری و هەژاری و بێ خانەولانەیی..، بهشێکی زۆر له دانیشتوانی وڵاتانی دنیای ناچار به کۆچکردن و ئاوارهبوون و دەربەدەری کردووه. دەوڵەت و هێزه ئیمپریالیستیەکان لە کێشمەکیش و کێبەرکێیەکی گەورەدان لەپێناو سەرلەنوێ دابهشکردنهوهی جیهان و بهدهستهێنانی ناوچهی نفوز و سود و قازانجی خەیاڵی و کەڵەکەی زیاتری سەرمایە، بۆ ئهم مەبەستەش ئامادەن بەڵای گەورە بەسەر مرۆڤایەتیدا بهێنن و جیهان بخەنە بەردەم شەڕی ئەتۆمی و بایۆلۆجی و کوشتار و نابوتکردنی سیمای شارستانی ئەم سەردەمە.
دوای ٧١ ساڵ لە ڕاگەیاندنی پەیماننامەی مافهکانی پهنابهران، بهڵام هێشتا دهبینین دیاردهی پهنابهری بە شێوەیەکی بەرفراوان بهردهوامه و درێژهی ههیه. بەپێی ئاماری ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان (UNHCR) ژمارەی ئەو کەسانەی بەهۆی جەنگ و ململانێی ئاینی و سەرکوتی سیاسی و گرفتی ئابوورییەوە ناچارکراون ئاوارە بن و ببنە پەنابەر گەیشتە ١٠٠ سەد ملیۆن کەس، کە نزیك بە پەنجا ملیۆنیان ئاوارەی ناوخۆی وڵاتەکانیانن. بەدوای بەرپابوونی جەنگ لە ئۆکرانیا ژمارەی ئاوارە و پەنابەرانی ئۆکرانی لەماوەی کەمتر لە چوار مانگدا گەیشتۆتە چواردە ملیۆن کەس، کە لە دوای جەنگی دووەمی جیهانییەوە، ئەمە گەورەترین شەپۆلی ئاوارەیی و پەنابەرییە لە جیهاندا.
لهژێر سایهی کێشمهکیش و پێشبڕکێی ئینسانکوژی دهوڵەته زلهێزهکانی دونیا و هاوپەیمانە ناوچهییهکانیان لە دهسته و تاقمی کۆنهپهرستی قهومی و ئاینی و تایفی، سەرباری جەنگ و کوشتاری خەڵکی مەدەنی و ئاوارە بوونی بەکۆمەڵ، ڕەگەزپەرستی و جیاکاری ڕووی لە هەڵکشانە. ئەمە لەپاڵ داشکانەوەی ئاسەوارەکانی جەنگ وە قەیرانی کۆرۆناش بەسەر شانی خەڵکدا، نرخی خۆراك و سوتەمەنی کارەبا و پێداویستییە ژیاریەکان و… بەشێوەیەکی سەرسوڕهێنەر براونەتە سەرەوە، تەنها لەپێناو باڵادەستی و کەڵەکەی سەرمایە و دزینی ڕەنجی کاری هەرزانی خەڵکی کرێکار و زەحمەتکێش. ژیانی ملیۆنەها ئینسانیان خستۆتە نێو تونێلێکی تاریك لە جەنگ و میلیتاریزم و کوشتار و نائارامییەوە و بەو هۆیەشەوە دیاردهی ههڵهاتن و ئاوارەیی، له مهودایهکی فراواندا بهرههمهێناوه. ملیۆنهها ئینسان وهك قوربانیانی ئهم ههلومهرجه ناچارکراون به گرتنهبهری ڕێگای سهرکهشی دەریا و زەریا و سنوره تهلبهند کراوهکان و سەرماوسەختی جەنگەڵەکان، تاوهکو پهنابهر له وڵاتێکی ئهوروپاییدا نیشتەجێ ببن و وهك ئینسانی سهردهم مافەکانیان بۆ بهڕەوا بناسرێت. بەڵام بەداخەوە سەرباری ئەوەی دەکرێنە کهرهستهی داشکاندنهوهی قەیرانەکان و کێشمهکێشی باڵهکانی نێو دهسهڵات و پهلاماره ڕاسیستی و فاشیستیهکان، سیاسەتی نامرۆڤانە و بازرگانی بە ژیان و ئایندەیانەوە دەکرێت.
دەسەڵاتدارانی ڕۆژئاوا و وڵاتە ئەوروپیهکان لهکاتێکدا خۆیان سەرچاوەی ئەو جەنگ و ماڵوێرانییانەن کە بەرۆکی بە کۆمەڵگای بەشەری گرتووە، کەچی ئامادەش نین باجی سیاسەتی چەوتی خۆیان بدەن. کەیسی پەنابەرانیان کردۆتە وەرەقەیەکی سیاسی لەنێو حکومەتەکان و ساتوسەودا و بازرگانی پێوە دەکرێت. لەوەش زیاتر سەباری توندکردنەوەی سنورەکان و ناچارکردنی پەنابەران بەهەڵبژرادنی ڕێگای مەرگ و پڕمەترسی، چاو لە ئاستی تراژیدیای لاشەی هەڵوەشاو و ساردەوە بووی پهنابهران لەنێو دەریاکان، لە ناوخۆی وڵاتەکانیشیاندا دەست دەبەن بۆ لێگرتنهوهی پێداویستیهکانی ژیان و زیندانی کردن و ڕاگرتنی پەنابەران له کهمپە داخراوەکاندا، کە ئەوەش کاریگەریی خراپ لەسەر دۆخی دەروونی پەنەباران دروست دەکات و زۆر جار ئاکامەکەی بە خۆکوشتن کۆتایی دێت! مافی خوێندن و کارکردن و هاتوچۆ لە پەنابەران زەوت دەکەن. پەنابەرانیان وەکو سەرچاوەی هەڕەشە و مەترسی بۆسەر وڵاتەکانیان ناوزەد دەکەن و ئەوەشیان کردۆتە پاساوێك بۆ ئەوەی دەست بخەنە ناودەستی کۆنەپەرستترین دەسەڵات و حکومەتەوە کە پەنابەران لەدەستیان هەڵاتوون تا بەزۆر و بەپێچەوانەی خواستی خۆیان دیپۆرتی ئەو دۆزەخەیان بکەنەوە.
بەپێی ئاماری ڕێکخراوی کۆچی نێودەوڵەتیش لەماوەی شەش مانگی ڕابردوودا ژمارەی ئەو پەنابەرانەی لە جیهاندا بۆ گەیشتن بە وڵاتانی ئەوروپی و وڵاتانی ئارام ژیانیان لەدەست داوە، نزیکەی دوو هەزار و ٣٥٨ پەنابەر بوون. بەبەراورد بە شەش مانگی یەکەمی ساڵی ڕابردوو کە ژمارەی قوربانییەکان یەك هەزار و ٤٦٨ پەنابەر بوون، بەڕێژەیەکی بەرچاو زیادی کردوە! لە شەش مانگی ڕابردوودا یەك هەزار و ٧٣٧ پەنابەر لەلایەن دەوڵەتی تورکیاوە دەستگیر کراون. هەروەها لەناو تورکیا و وڵاتانی ئەوروپادا تەنها لەساڵی ڕابردوودا ٣٢ پەنابەری کورد بە ڕووداوی جۆراوجۆر ژیانیان لەدەستداوە. جگە لە بێسەروشوێن بوون و نەدۆزینەوەی تەرمی دەیان پەنابەری تری کورد کە لەناو دەریادا ژیانیان لەدەستداوە.
فیدراسیۆنی سهراسهری پهنابهرانی عێراقی له ڕۆژی جیهانی پهنابهراندا لیستی ئهم داواکارییانه بهڕووی ئیمزاکهرانی لائیحهی مافهکانی پهنابهران بهرز دهکاتهوه:
١- پێویسته دهستبهجێ سیاسەتی دیپۆرتی پەنابەران ڕابگرن و کۆتایی بهێنرێت به سیاسهتی ڕاگرتنی پهنابهران و ئاوارهی جهنگ له کهمپ و هۆستێڵ و شوێنە نەشیاوەکاندا و دابڕینیان له ژیانی شاری و گواستنەوەیان بۆناو کۆمهڵگە و شوێنی شایسته به ئینسان.
٢- پێویسته حکومەتەکانی ئەوروپا و بەریتانیا ئەو ناوچانەی پەنابەرانی پیادەپەڕنەوە بەپەلە ناچاربکرێن سنورەکانیان بەڕووی پەنابەراندا بکەنەوە و دیوارە دڕکاوییەکانی سنوریان هەڵگرن، تا پەنابەران ناچار نەکرێن ڕێگای سهختی دەریاکان و دارستانە چڕەکان بگرنەبەر.
٣- پێویستە حکومەتەکانی ئەوروپا و حکومەتی بەریتانیا ناچار بکرێن ئەو ڕێکەوتننامانەی کە لەگەڵ تورکیا و یۆنان و ڕواندا بەدژی پەنابەران و بۆ دیپۆرتکردنەوەیان مۆریان کردووە، هەڵبوەشێننەوە.
٤- دهستبهجێ پهنابهران له گرتوخانه دهستبهسهره پهنابهرییهکاندا ئازاد بکرێن.
٥- دابینکردنی ئیمکانات و پێداویستی گونجاو به شێوهیهکی پلانداڕێژراو و به مهبهستی ههرچی زووتر جێکهوتنی پهنابهر و کۆچبهران لهنێو ئهو کۆمهڵگەیانهی هانای بۆدهبهن و بههرهمهند بوونیان له ههموو پێداویستییهکی فهردی و کۆمهڵایهتی و ئابووری بهشێوهیهکی یهکسان.
٦- بهڕهسمیهت ناسینی مافی پهنابهری بۆ ههموو ئهوانهی که وهك پهنابهری سیاسی بههۆی جهنگ وشەڕ و کێشمەکێشی قهومی و مهزههبی وهیان بەدەلیلی جنسی لهشوێنی ژیانی خۆیان ههڵکهنراون و هاوکاری کردنیان بۆ دهستپێکردنهوهی ژیانی ئاساییان.
فیدراسیۆنی سەراسەری پەنابەرانی عێراقی بە ڕۆڵی خۆی لەپێناو جێبەجێکردنی ئەو داواکارییانە و بەرگرتن بە سیاسەتی دژی پەنابەری وڵاتانی ئەوروپا و بەریتانیا، لە دژی دیپۆرتکردنەوە، مافی مانەوە و هەڵهاتن، لە دژی ڕاسیزم و جیاکاری کۆیلەکردنی ئینسانەکان لەسەر بنەمای ڕەگەز و مافی هاوڵاتی یەکسان بێدرێخ تێدەکۆشێت. لەم ڕێگایەشەوە داوا لە تەواوی ڕێکخراوەکانی داکۆکیکار لە مافەکانی پەنابەران و یەکێتی کرێکاری و ئەحزاب و لایەنانەی خۆیان بە بەرگریکار لە مافەکانی پەنابەران دەزانن، پشتیوانی لەو داواکارییانە بکەن و پەنابەران بەتەنها جێ نەهێڵن.
نا بۆسیاسەتی دیپۆرت، مافی پەنابەری مافی ئینسانە
فیدراسیۆنی سەراسەری پەنابەرانی عێراقی
١٩/٦/٢٠٢٢
دیپۆرتی پهنابهران بۆ ڕوهندا بوهستین!
بهخۆپیشاندانی نارهزایهتی ئێمهوه پهیوهستبن رۆژی :دووشهمه١٣/٦/٢٠٢٢ كاتژمێر:٩بهیانی شۆین:بهردهم دادگای دادوهری شاهانه لهلهندهن Royal court’s of Justice,The strand,WC2A 2LL نزیكترین ئیستگای قیتاری:Holborn لهسهرخهتی سور باههموان پێكهوهڕێگهنهدهین پهنابهران بهزۆرهملێ دیپۆرتی ڕوهندا بكهن لهئیستادا دهیان پهنابهر لهگرتووخانهدهستبهسهرهكانی بهریتانیا ڕاگیراون كهوابڕیاره رۆژی سێشهمه١٤/٦ یهكهمین كاروانی زۆرهملی پهنابهران بنێرن بۆ ڕوهندا داوا لهتهواوی پهنابهران وئازادیخوازان دهكهین لهم خۆپشاندانهناڕهزایهتیه بهشداری بكهن.
چوارشەممە ٨/٦/٢٠٢٢ کاتژمێر ٤ی ئێوارە لەبەردەم کۆمیسیاری باڵای حکومەتی رواندا لە لەندەن، فیدراسیۆنی سەراسەری پەنابەرانی عێراقی هاوبەش بەژمارەیەک لە ڕێکخراوەکانی داکۆکیکار لەمافەکانی پەنابەران خۆپیشاندانێکی ناڕەزایەتیان لەبەردەم کۆمیسیاری باڵای حکومەتی رواندا رێکخست دژ بە ناردنی بەزۆری پەنابەران بۆ رواندا. لە خۆپیشاندانەکەدا چەندین دروشمی دژ بە رێکەتننامەی نێوان حکومەتی روانداو بەریتانیا بەژیان و جارەنوسی پەنابەران و داواکاری هەلپەساردنی ناردنی پەنابەران بۆ رواندا لە ١٤/٦/٢٠٠٢ وە ئیدانەکردنی سیاسەتی دژی پەنابەری حکومەتی بەریتانیا بەرامبەر بەپەنابەران بەرز راگیرا. لەم خۆپیشاندانەدا نۆێنەرانی داکۆکیکار لەمافەکانی پەنابەران وتەیان پێشکەش کردو سیاسەتی زۆرەملێی دیپۆرتی پەنابەرانیان بۆ رواندا ریسواکرد لەم نێوەدا پەنابەران لە گرتوخانە دەستبەسەرەکانەوە بەرێگای تەلەفون پشتیوانی خۆیان بە وتنەوەی دروشمەکان دژ بەناردنیان بۆ وڵاتی رواندا لەرێگای میکرۆفۆنەوە دەوتەوە بە دروشمی ” نا بۆ ناردنمان بۆ رواندا، مافی پەنابەری مافی ئینسانە، ئێمە قوربانی جەنگ و نا ئارامیین، نا بۆ دیپۆرتمان بۆ رواندا، ئێمە لێرە دەمێنینەوە….. دەشتی جەمال سکرتێری فیدراسیۆنی سەراسەری پەنابەرانی عێراقی وتەیەکی پێشەکەشکرد دژ بە رێکەتننامەی نێوان حکومەتی رواندا و بەریتانیا بەژیانی پەنابەرانەوە و ئاماژەیدا بە دۆخی پەنابەران لە گرتوخانەکان و هەلومەرجی ئەمڕۆی جیهان و جەنگ و ملیتاریزم کە بەرۆکی بە کۆمەڵگای بەشەری گرتوەو هاوپشتی و هاوکاری رێکخراوەکان دژ بەسیاسەتی دژی پەنابەری و بەرگری لەمافەکانی پەنابەران پێویستە. شایەنی باسە لەم خۆپیشاندانەدا چەندین کەناڵی میدیای بەریتانیا چاوپێکەوتنیان لەگەڵ خۆپیشاندەران ئەنجامدا. چاوهروانی ههواڵی زیاتربن
